Niepodobna jednak pominąć nazwisk kilku jeszcze badaczy, chronologicznie należących wprawdzie do ostatniej grupy podróżników, niemniej historycznie, jako zesłańcy, pożyczka na hipotekę
stanowiących odrębną grupę. Byli oni kontynuatorami poprzednio wymienionej fali zesłańców politycznych, którzy pomimo niesprzyjających warunków potrafili zapisać się chlubnie w dziejach naukowych Syberii. Badacze, o których obecnie mowa, w całej rozciągłości nawiązali do tych chlubnych tradycji.
Najstarszy z nich, Adam Szymański (18 VII 1852-6 IV 1916), znany głównie jako literat, jeszcze jako student uniwersytetu w Warszawie został w 1878 r. zesłany na bezterminowe osiedlenie do Jakucji za udział w tajnej organizacji niepodległościowej. Mimo trudnych warunków egzystencji, rozpoczął studia etnograficzne i geograficzne dotyczące Syberii Wschodniej i Azji Środkowej. Dzięki opublikowanym następnie pracom z tego zakresu został wybrany na członka Rosyjskiego Towarzystwa Geograficznego w Petersburgu. Tam też znajdują się podobno jego prace rękopiśmienne o Jakutach.
Po powrocie do kraju w 1895 r., Szymański podjął na nowo przerwaną zesłaniem pracę literacką. Tworzywa do niej dostarczyły mu tym razem głównie wspomnienia z zesłania. Szczególną popularność przyniosły mu po mistrzowsku skreślone dwutomowe Szkice z Syberii, które doczekały się wielu wydań. Były też tłumaczone na kilka języków europejskich, najwięcej jednak przekładów ukazało się po rosyjsku i niemiecku. Oprócz wymienionych wyżej prac Szymański ogłosił po polsku w 1910 r. w Krakowie pracę czysto etnograficzną pt. Z jakuckiego Olimpu. Wcześniej jeszcze, w czasie jego pobytu na Syberii, ukazała się w 1894 r. we Frankfurcie nad Odrą jego praca pt. Unter Ansiedlern und Verschickten. Miał też podobno zamiar wydać pracę pt. Ziemia Jakucka i jej mieszkańcy. Część rękopiśmiennych materiałów Szymańskiego znajduje się w Archiwum PAN.
wypożyczalnia samochodów warszawa | biżuteria sztuczna hurtownia |
|